Ontwikkelingen in ons werkveld

Nederlandse kinderen behoren tot de gelukkigste kinderen van de wereld. Uit internationaal onderzoek blijkt dat onze basisschoolleerlingen, op diverse tests, over het algemeen goed presteren. Waarom dan zoveel aandacht voor het verbeteren van de kwaliteit in het primair onderwijs? Er zijn duidelijke signalen dat met extra aandacht kinderen verder kunnen komen dan vooraf gedacht wordt en dat de kwaliteit van het onderwijs onder druk staat. In de beleidsnotitie ‘Scholen voor morgen’ staat het werken aan Duurzame onderwijsontwikkelingen centraal. Wij hebben de belangrijkste richtlijnen die in deze notitie staan beschreven voor u op een rij gezet en ons aanbod afgestemd op deze ontwikkelingen.

Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen

Het taal- en rekenniveau wat hoog stond aangeschreven in ons land blijft, zo blijkt uit onderzoek, stilstaan. In vergelijking met andere landen behoort Nederland niet meer tot de top, maar tot de subtop. Als we mee willen blijven doen in de mondiale kenniseconomie, dan moet het taal- en rekenniveau omhoog. De Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen werkt samen met het onderwijsveld aan duidelijke doelen die leerlingen aan het eind van het primair onderwijs op het terrein van taal en rekenen moeten kennen en kunnen.

Zicht op succes

Kwaliteit moet blijken. Bijna alle basisscholen verzamelen gegevens over de ontwikkeling van hun leerlingen. Tot nu toe wordt onvoldoende gebruik gemaakt van deze informatie om hiermee het onderwijs te verbeteren. In 2011 moet minimaal 80% van de scholen aan de standaarden van kwaliteitszorg voldoen zoals omschreven in het toezichtskader van de inspectie. Er ligt een uitdaging voor besturen, scholen en leraren om elkaar te stimuleren gegevens te leren analyseren en te vertalen naar concrete plannen ter verbetering van het onderwijs.  

Leren van en met elkaar

De rol van de leraar is cruciaal om de kwaliteit van het onderwijs op een hoger plan te trekken. Zo kan er meer worden geleerd van collega’s en experts over hoe er bijvoorbeeld effectiever met de beschikbare tijd voor taal en rekenen kan worden omgegaan. Het gaat erom dat leraren en schoolleiders elkaar aan het werk zien, elkaar consulteren en ervaringen delen over wat wel en niet werkt.

Verminderen van taalachterstand

Het verminderen van taalachterstand blijft een belangrijk speerpunt de komende jaren. Er moet in 2011 een dekkend aanbod zijn voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE), en is de taalachterstand van achterstandsleerlingen aan het eind van de basisschool met 40% gereduceerd ten opzichte van 2002. Dit betekent werk aan de winkel. Zo is bijvoorbeeld het landelijk project Vversterk zeer succesvol tot nu toe. Dit project versterkt de kwaliteit van VVE voor álle jonge kinderen door scholing en ondersteuning te bieden aan beroepskrachten die direct of indirect met VVE te maken hebben.

Aandacht voor excellentie

Niet alleen kinderen die zwak presteren vragen aandacht en maatwerk, ook zeer begaafde kinderen verdienen een passend onderwijsaanbod. Vaak is het nog moeilijk om deze leerlingen tijdig te signaleren en een aangepast onderwijsprogramma aan te bieden. Signalering en gedifferentieerde begeleiding kan in een vroeg stadium gebeuren om talenten optimaal te ontwikkelen en om problemen in het vervolgonderwijs te voorkomen. Uit recent onderzoek blijkt dat aparte onderwijsprogramma’s voor hoogbegaafde leerlingen effectief kunnen zijn.

Een rijke leeromgeving

De focus ligt de komende jaren op taal en rekenen. Scholen krijgen hierbij wel de ruimte om leerlingen een rijke leeromgeving aan te bieden. Een uitdagende leeromgeving waarin recht wordt gedaan aan de verschillende talenten van kinderen en waar ingespeeld wordt op vragen van de maatschappij. Zo zijn er bijvoorbeeld scholen die techniek verbinden met rekenen. Ook de ontwikkeling van Brede scholen wordt gestimuleerd om scholen beter toe te rusten en te kunnen omgaan met maatschappelijke opdrachten. Inmiddels werken veel scholen samen met partners buiten de school, zoals bibliotheken, sportverenigingen en culturele instanties, om kinderen een rijke omgeving voor leren en spelen aan te bieden.  

Kortom

Er ligt een mooie taak voor u en ons om die samenhang aan te brengen in het onderwijsaanbod om tot Duurzame Onderwijsontwikkelingen te komen!  

Actief burgerschap en sociale integratie

Sinds 1 februari 2006 zijn scholen verplicht “het actief burgerschap en de sociale integratie” van leerlingen te bevorderen. Het toezicht hierop is door de inspectie per 1 februari 2008 uitgebreid. Aandacht voor het versterken van burgerschap en integratie is niet nieuw voor het onderwijs. Scholen geven daar al lange tijd en op allerlei manieren vorm aan. Denk bijvoorbeeld aan de pedagogische taak van de school, sociale, morele en levensbeschouwelijke vorming en milieueducatie. Burgerschap is een belangrijk onderwerp dat op veel verschillende manieren kan worden ingevuld. OBD Noordwest biedt scholen ondersteuning bij het ontwikkelen van een visie op burgerschap en reikt mogelijkheden aan om deze visie in praktijk te brengen.  

Passend Onderwijs

Alle leerlingen hebben recht op een passend onderwijsarrangement dat tegemoetkomt aan hun onderwijsbehoeften. De leerling komt nog centraler te staan en de zorgstructuur moet eenvoudiger en flexibeler van aard worden. Bij zorg en passend onderwijs op school gaat het erom om passende leerarrangementen voor leerlingen te realiseren. Voorwaarde hiervoor is dat scholen kunnen differentiëren. De zorgcapaciteit van een school hangt in grote mate af van de differentiatie capaciteit. Dit hoeft niet op alle scholen hetzelfde te zijn. De mate van differentiatie is wel een kwaliteitskenmerk voor de school. Differentiatie is beter als het de leerkrachten binnen de school daarmee lukt beter op de verschillende onderwijsbehoeften van kinderen in te gaan.  

Project Passende Leerarrangementen OBD Noordwest & APS

Adviseurs van OBD Noordwest zijn samen met het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS) volop bezig om praktische instrumenten te ontwikkelen en uit te proberen zodat scholen passende leerarrangementen kunnen aanbieden in het kader van passend onderwijs. Het gaat om aansluiten bij onderwijsbehoeften, sterk differentiëren in de leerstof, afstemmen van instructie en opstellen en uitvoeren van groepsplannen. U heeft nu de unieke kans om samen met ons een eigen differentiatieontwerp, dat past bij uw omstandigheden en visie, te maken en in te voeren. Wij kunnen dit op zowel schoolniveau als bovenschoolsniveau aanbieden. Als u wilt meedraaien in dit innovatieve meerjarentraject en wilt profiteren van een gratis jaarlijkse conferentie op het gebied van passend onderwijs, kunt u contact opnemen met uw accountmanager. Meer informatie over passend onderwijsprojecten volgt in een aparte Nieuwsbrief.